Economy

કોલસાના ઘટતા જથ્થા વચ્ચે રાહતના સંકેત! પુરવઠો 36% વધ્યો

વીજળી ક્ષેત્રને કોલસાનો પુરવઠો વધતાં પાવર પ્લાન્ટના સ્ટોકમાં ઘટાડાની ગતિ ધીમી પડી છે. કોલસા મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, સપ્ટેમ્બરના નીચા સ્તરની સરખામણીએ દૈનિક પુરવઠામાં આશરે 36% સુધારો થયો છે.

desk@kuberanowPublished On : 9 Oct 2026

દેશના પાવર પ્લાન્ટમાં કોલસાના ઘટતા જથ્થા અને વીજળીની સંભવિત અછત અંગેની ચિંતાઓ વચ્ચે કોલસા મંત્રાલયે પુરવઠાની સ્થિતિમાં સુધારો થયો હોવાનું જણાવ્યું છે. શુક્રવારે જાહેર કરેલા નિવેદનમાં મંત્રાલયે કહ્યું કે સપ્ટેમ્બરના નીચા સ્તરની સરખામણીએ વીજળી ક્ષેત્રને દૈનિક કોલસાનો પુરવઠો આશરે 36% વધ્યો છે. આ સાથે સ્ટોક ઘટવાની ગતિ પણ નોંધપાત્ર રીતે ધીમી પડી છે.

મંત્રાલયના આંકડા અનુસાર, સપ્ટેમ્બરમાં પાવર પ્લાન્ટના કોલસા સ્ટોકમાં દરરોજ સરેરાશ 0.243 મિલિયન ટનનો ઘટાડો થતો હતો. ઓક્ટોબરમાં આ દૈનિક ઘટાડો ઘટીને 0.116 મિલિયન ટન થયો છે. એટલે કે સ્ટોક ઘટવાની ગતિ અડધાથી પણ ઓછી થઈ છે. આ સુધારો પુરવઠા અને વપરાશ વચ્ચેનું અંતર ઘટી રહ્યું હોવાનો સંકેત આપે છે. જોકે, મંત્રાલયે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સ્થિતિ સ્થિર થઈ રહી હોવા છતાં કોલસાનો સ્ટોક ફરી વધવાની શરૂઆત હજુ થઈ નથી. તેથી હાલનો સુધારો સ્ટોકમાં ઘટાડો ધીમો પડ્યો હોવાનું દર્શાવે છે.

કોલસાના પરિવહન માટે રેલવેની ઉપલબ્ધતા અને લોડિંગમાં પણ સુધારો થયો છે. ઓક્ટોબરમાં રોજ સરેરાશ 465થી વધુ રેકમાં કોલસાનું લોડિંગ થયું છે. મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, સતત ત્રણ દિવસ 470 રેકનો દૈનિક લક્ષ્યાંક પણ હાંસલ કરવામાં આવ્યો છે. રેક એટલે માલવાહક રેલવે વેગનોનો સમૂહ, જેના દ્વારા કોલસાનો મોટા પાયે પુરવઠો પહોંચાડવામાં આવે છે. રેલવે ઉપરાંત માર્ગ સહિતનાં અન્ય માધ્યમોથી થતો કોલસાનો પુરવઠો પણ વધ્યો છે. આમ, પરિવહનનાં વિવિધ માધ્યમોમાં સુધારાથી પાવર પ્લાન્ટ સુધી કોલસો પહોંચાડવાની સ્થિતિ મજબૂત બની છે.

કેટલાક તાજેતરના મીડિયા અહેવાલોમાં પાવર પ્લાન્ટના કોલસા સ્ટોકમાં ઘટાડાને કારણે ભારતમાં વીજળીની અછતનું જોખમ વધી રહ્યું હોવાની ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી. તેના સંદર્ભમાં મંત્રાલયે ‘ક્રિટિકલ સ્ટોક’ શ્રેણીનો અર્થ સમજાવ્યો છે. મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, કોઈ પ્લાન્ટ પાસે નિર્ધારિત ધોરણ કરતાં ઓછો કોલસાનો જથ્થો હોય ત્યારે તેને ‘ક્રિટિકલ સ્ટોક’ની યાદીમાં સામેલ કરવામાં આવે છે. આ વ્યવસ્થા વાસ્તવિક ઈંધણની અછત સર્જાય અથવા વીજ ઉત્પાદનને અસર થાય તે પહેલાં વહેલી ચેતવણી આપવા માટે બનાવવામાં આવી છે. તેથી કોઈ પાવર પ્લાન્ટ આ યાદીમાં હોય તેનો અર્થ એવો નથી કે તેની પાસે કોલસો ખૂટી ગયો છે અથવા તે તાત્કાલિક બંધ થવાના જોખમમાં છે. આ શ્રેણી પુરવઠા પર સમયસર ધ્યાન આપવા માટેનો સંકેત છે.

મંત્રાલયે ભાર મૂક્યો છે કે પાવર પ્લાન્ટના કોલસા સ્ટોકનું મૂલ્યાંકન કરતી વખતે સપ્ટેમ્બર પછી પુરવઠામાં થયેલા સુધારાને પણ ધ્યાનમાં લેવો જોઈએ. દૈનિક સપ્લાયમાં વધારો, સ્ટોક ઘટવાની ધીમી ગતિ અને રેલ લોડિંગમાં સુધારો સ્થિતિ સ્થિર થવાના સંકેત આપે છે. હવે આગળનું મહત્વનું પરિબળ એ રહેશે કે વધેલો પુરવઠો પાવર પ્લાન્ટના કોલસા જથ્થાને ફરી વધારવામાં કેટલો મદદરૂપ બને છે.

આ પણ વાંચો: Real Estate Boom: ભારતમાં પ્રોપર્ટી માર્કેટમાં ઉછાળો, 9 મહિનામાં જ તૂટ્યો 2025ના રોકાણનો રેકોર્ડ

આ પણ જુઓ: