BISનો મોટો નિર્ણય! ઉત્પાદન ઉદ્યોગ માટે 35 નવા Standards જાહેર

બ્યુરો ઓફ ઈન્ડિયન સ્ટાન્ડર્ડ્સ (BIS)એ બે અલગ નોટિફિકેશન દ્વારા ભારતીય ધોરણો (Indian Standards)માં કુલ 35 નવા અથવા સુધારા સ્થાપિત કરવાની જાહેરાત કરી છે. પ્રથમ નોટિફિકેશનમાં 23 અને બીજા નોટિફિકેશનમાં 12 ધોરણોનો સમાવેશ થાય છે. આ નવા ધોરણો ઈલેક્ટ્રિકલ ઈક્વિપમેન્ટ, હેલ્થકેર, મેડિકલ ડિવાઈસીસ, સોલાર એનર્જી, લોજિસ્ટિક્સ અને ઈમર્જિંગ ટેક્નોલોજી સહિત વિવિધ ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રો સાથે સંબંધિત છે. BISના આ પગલાથી સંબંધિત ઉત્પાદનોનું ઉત્પાદન કરતી કંપનીઓ, સપ્લાયર્સ, એન્જિનિયરિંગ ઉદ્યોગો અને ટેસ્ટિંગ લેબોરેટરીઓ માટે લાગુ પડતા ધોરણો તથા અનુપાલન (Compliance)ની આવશ્યકતાઓની સમીક્ષા કરવી મહત્ત્વપૂર્ણ બની શકે છે.

કયા મુખ્ય ક્ષેત્રોમાં નવા ધોરણો જાહેર થયા?

BIS દ્વારા જાહેર કરાયેલા નવા અથવા સુધારેલા ધોરણોમાં વિવિધ ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનો અને ટેક્નોલોજીનો સમાવેશ થાય છે. તેમાં કેટલાક મહત્ત્વપૂર્ણ ધોરણોમાં ઈલેક્ટ્રિકલ સેક્ટરમાં અર્થિંગ માટે IS 3043:2026 અને યુએસબી પાવર સપ્લાય સોકેટ આઉટલેટ્સ સંબંધિત ધોરણોનો સમાવેશ થાય છે. આ સિવાય હેલ્થકેર અને મેડિકલ ઈક્વિપમેન્ટ સેક્ટરમાં હોસ્પિટલ ફર્નિચર માટે માટે IS 4033:2026, હોટ એર સ્ટરીલાઈઝર્સ માટે IS 3119:2026 અને સર્જિકલ સ્ટેપલર્સ સંબંધિત ધોરણોમાં સુધારા કરાયા છે. વૈકલ્પિક ઊર્જા ક્ષેત્રમાં સોલાર પીવી મોડ્યુલ્સના પરિવહન દરમિયાન પરીક્ષણ માટે સંબંધિત ધોરણોમાં ફેરફાર કરાયા છે. એનર્જી સેક્ટરમાં કોલ બેડ મીથેન ગેસના પ્રવાહના માપન માટેના ધોરણોમાં સુધારો કરાયો છે. શિપિંગ અને લોજિસ્ટિક્સ સેક્ટરમાં જહાજોમાં ઉપયોગમાં લેવાતા ટગેન્ડ સેફ્ટી ગ્લાસ અને ફ્રેઈટ કન્ટેનર્સ સંબંધિત ધોરણોમાં સુધારો કરાયો છે. ઈમર્જિંગ ટેક્નોલોજીમાં ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટિંગ સંબંધિત ધોરણોમાં ફેરપાર કરાયા છે. આ ધોરણોનો હેતુ સંબંધિત ઉત્પાદનો અને પ્રક્રિયાઓ માટે નિર્ધારિત ટેક્નિકલ આવશ્યકતાઓને સુસંગત બનાવવાનો છે. જોકે, દરેક ધોરણનો ચોક્કસ વ્યાપ અને લાગુ પડતી શરતો તેના સત્તાવાર દસ્તાવેજ મુજબ તપાસવી જરૂરી છે.

જૂના ધોરણો પાછા ખેંચવાની તારીખ

જાહેર કરાયેલી માહિતી મુજબ, ઘણા સંબંધિત જૂના ધોરણો માટે 5 એપ્રિલ 2027ના રોજ તેમને પાછા ખેંચવાની તારીખ નિર્ધારિત કરવામાં આવી છે. આનો અર્થ એ થઈ શકે છે કે સંબંધિત જોગવાઈઓ અનુસાર નિર્ધારિત સમયગાળા દરમિયાન જૂના અને નવા ધોરણો બંને લાગુ રહી શકે છે. જોકે, તમામ 35 ધોરણો માટે એકસરખી વીથડ્રોઅલ તારીખ અથવા ટ્રાન્ઝિશન પિરિયડ લાગુ પડે છે એવું માનવું યોગ્ય નથી. કંપનીઓએ પોતાનાં ઉત્પાદન સાથે સંબંધિત નોટિફિકેશનમાં દર્શાવેલી અમલની તારીખો અને સંક્રમણ સંબંધિત શરતો અલગથી તપાસવી જોઈએ.

શું તમામ ઉત્પાદકો માટે નવા સ્ટાન્ડર્ડ્સનું પાલન ફરજિયાત છે?

BIS દ્વારા કોઈ ધોરણ સ્થાપિત કરવામાં આવે અને તે ધોરણનું પાલન કાયદેસર રીતે ફરજિયાત બને, એ બંને અલગ બાબતો છે. કોઈ ચોક્કસ ઉત્પાદન માટે અનુપાલન ફરજિયાત છે કે નહીં તે સંબંધિત ક્વોલિટી કંટ્રોલ ઓર્ડર (QCO), લાગુ કાયદાઓ અને અન્ય નિયમનકારી જોગવાઈઓ પર આધારિત રહેશે. તેથી ઉત્પાદકોએ માત્ર નવા ધોરણની જાહેરાતના આધારે પોતાના તમામ ઉત્પાદનો માટે તાત્કાલિક ફરજિયાત અનુપાલન લાગુ થયું છે એવું માનવાને બદલે, સંબંધિત ઉત્પાદન શ્રેણી માટેના નિયમોની ચકાસણી કરવી જોઈએ.

કયા ઉદ્યોગો માટે આ જાહેરાત મહત્ત્વપૂર્ણ છે?

BISની આ જાહેરાત ઈલેક્ટ્રિકલ ઈક્વિપમેન્ટ ઉત્પાદકો, સોલાર ઈક્વિપમેન્ટ કંપનીઓ, મેડિકલ ડિવાઈસીસ ઉત્પાદકો, એન્જિનિયરિંગ કંપનીઓ, લોજિસ્ટિક્સ ઈક્વિપમેન્ટ સપ્લાયરો અને ટેસ્ટિંગ લેબોરેટરીઝ માટે મહત્ત્વપૂર્ણ બની શકે છે. સંબંધિત કંપનીઓએ પોતાના ઉત્પાદનો પર લાગુ પડતા ધોરણો, પરીક્ષણની આવશ્યકતાઓ, ઉત્પાદન પ્રક્રિયા અને ગુણવત્તા નિયંત્રણની વ્યવસ્થાની સમીક્ષા કરવી જરૂરી બની શકે છે. ખાસ કરીને જૂના ધોરણોમાંથી નવા ધોરણો તરફ પરિવર્તન થતું હોય ત્યાં સમયસર આયોજન કરવાથી અનુપાલન સંબંધિત મુશ્કેલીઓ ટાળી શકાય છે.

BISએ બે નોટિફિકેશન દ્વારા કુલ 35 નવા અથવા સુધારેલા ભારતીય ધોરણો જાહેર કર્યા છે. આ ધોરણો ઈલેક્ટ્રિકલ, મેડિકલ, સોલાર, એનર્જી, લોજિસ્ટિક્સ અને ટેક્નોલોજી સહિતના વિવિધ ક્ષેત્રોને આવરી લે છે. ઉત્પાદકોએ પોતાની ઉત્પાદન કેટેગરી મુજબ લાગુ પડતા ધોરણો, તેમની અમલની તારીખો અને ફરજિયાત અનુપાલન સંબંધિત નિયમોની સમીક્ષા કરવી જરૂરી છે.

આ પણ જૂઓ