ધનતેરસે વાસણ ખરીદતાં પહેલાં જાણો નવો નિયમ! એલ્યુમિનિયમનાં વાસણો પર BIS માર્ક ફરજિયાત

દિવાળી અને ધનતેરસ પહેલાં વાસણોની ખરીદીની તૈયારી વચ્ચે એલ્યુમિનિયમનાં વાસણોના ઉત્પાદકો અને વેપારીઓ માટે ગુણવત્તાના નિયમોમાં મહત્વનો ફેરફાર આવ્યો છે. કેન્દ્ર સરકારે નિર્ધારિત એલ્યુમિનિયમનાં વાસણો માટે ભારતીય ગુણવત્તા ધોરણોનું પાલન અને BIS લાઇસન્સ હેઠળ સ્ટાન્ડર્ડ માર્ક ફરજિયાત કર્યો છે. માહિતી અનુસાર, વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રાલયના ઉદ્યોગ સંવર્ધન અને આંતરિક વેપાર વિભાગ—DPIITએ 13 ઑક્ટોબર 2026ના રોજ ‘ખાદ્ય અને પીણાં માટે કુકવેર, વાસણો અને કેન ગુણવત્તા નિયંત્રણ બીજો આદેશ, 2026’ની અધિસૂચના બહાર પાડી છે.

નવા આદેશ હેઠળ ઘડીને બનાવવામાં આવતાં એલ્યુમિનિયમનાં વાસણો—‘રોટ એલ્યુમિનિયમ યુટેન્સિલ્સ’—ભારતીય માનક IS 1660:2024ને અનુરૂપ હોવાં જરૂરી છે. આ જોગવાઈ તાત્કાલિક અસરથી લાગુ કરવામાં આવી છે. સૂક્ષ્મ અને લઘુ ઉદ્યોગોને પણ આ વાસણોના ધોરણોનું પાલન કરવા વધારાનો સમય આપવામાં આવ્યો નથી. એટલે વાસણો અને બેવરેજ કેન માટેની અમલ તારીખો અલગ છે.

પીણાંના કેન માટે તબક્કાવાર અમલ

પીણાંના એલ્યુમિનિયમ કેન માટે IS 14407:2023 માનક નક્કી કરવામાં આવ્યું છે. સામાન્ય ઉદ્યોગો માટે તેનો અમલ 1 એપ્રિલ 2027થી થશે. લઘુ ઉદ્યોગોએ 1 જુલાઈ 2027થી અને સૂક્ષ્મ ઉદ્યોગોએ 1 ઑક્ટોબર 2027થી પાલન કરવાનું રહેશે. નિર્ધારિત ઉત્પાદનો ધોરણોને અનુરૂપ હોવાની સાથે તેમના પર BIS લાઇસન્સ હેઠળ સ્ટાન્ડર્ડ માર્ક પણ જરૂરી રહેશે. લાઇસન્સની વ્યવસ્થા BISના અનુરૂપતા મૂલ્યાંકન વિનિયમ, 2018ની અનુસૂચિ-IIની સ્કીમ-I મુજબ રહેશે.

જૂના સ્ટોક માટે શરતી રાહત

અગાઉથી તૈયાર થયેલા માલ માટે આદેશમાં શરતી રાહત આપવામાં આવી છે. BIS પ્રમાણન ધરાવતા અથવા પ્રમાણન માટે અરજી કરેલા ઉત્પાદકો તથા સંબંધિત આયાતકોને અમલની તારીખ પહેલાં બનેલા કે આયાત કરાયેલા જાહેર કરેલા સ્ટોકનું વેચાણ, પ્રદર્શન અથવા વેચાણની ઑફર છ મહિના સુધી કરવાની મંજૂરી મળશે. આ રાહત મેળવવા ચાર્ટર્ડ એકાઉન્ટન્ટથી પ્રમાણિત ઘોષણા BISને આપવી પડશે. તેથી જૂના સ્ટોકની છૂટ આપોઆપ તમામ માલને લાગુ પડતી નથી.

નિકાસ અને સંશોધન માટે છૂટ

ભારતમાં નિકાસ માટે બનાવવામાં આવતાં ઉત્પાદનોને આદેશમાંથી છૂટ આપવામાં આવી છે. આયાત સમયે પહેલેથી જ ઘન, પ્રવાહી કે ગેસ સ્વરૂપની સામગ્રીથી ભરેલા નિર્ધારિત કેન અથવા ઉત્પાદનો પણ છૂટના દાયરામાં આવે છે. ઉત્પાદકો સંશોધન અને વિકાસ માટે વર્ષે વધુમાં વધુ 200 સંબંધિત ઉત્પાદનો આયાત કરી શકશે. જોકે, તેમનું વ્યાવસાયિક વેચાણ કરી શકાશે નહીં અને તેમને સ્ક્રેપ તરીકે નિકાલ કરવાના રહેશે. ઉત્પાદકોએ વર્ષવાર રેકોર્ડ રાખીને કેન્દ્ર સરકારને આપવાનો રહેશે.

ભંગ બદલ કાર્યવાહી

આદેશના પાલન માટે BIS પ્રમાણન અને અમલની જવાબદાર સંસ્થા રહેશે. લાગુ પડતી સમયમર્યાદા અને છૂટછાટોને આધિન નિયમોનો ભંગ કરનાર સામે ભારતીય માનક બ્યુરો અધિનિયમ, 2016 હેઠળ કાર્યવાહી અને દંડ થઈ શકે છે. ગ્રાહકો માટે ખરીદી વખતે ગુણવત્તા માર્ક અને ઉત્પાદકની વિગતો તપાસવી મહત્વપૂર્ણ બનશે. ઉત્પાદકો અને વેપારીઓ માટે ઉત્પાદનની શ્રેણી, અમલ તારીખ તથા જૂના સ્ટોકના દસ્તાવેજો વ્યવસ્થિત રાખવા જરૂરી રહેશે.

આ પણ વાંચો: કાર અને SUV માટે બદલાશે પ્રદૂષણના નિયમો! એપ્રિલ 2029થી BS-VII લાગુ કરવાની તૈયારી

આ પણ જુઓ:

Watch onYouTube